Genç Bir Öğretmenden Okuyucuya Kurulan Köprü: Çalıkuşu

Reşat Nuri Gültekin tarafından kaleme alınan Çalıkuşu romanı, küçük yaşta ailesini kaybeden Feride’nin hayat hikayesini anlatmaktadır.  Feride’nin hayatı boyunca karşılaştığı zorluklardan, Kamuran’a olan aşkından ve Anadolu’da geçirdiği öğretmenlik günlerinden bahsetmektedir. Oldukça ince ruhlu olan ve Anadolu yaşantısını, geleneklerini ve göreneklerini okuyucuya aktaran Çalıkuşu, geçmişten günümüze en değerli kitaplar arasında yer almaktadır.

Çalıkuşu kitabının temelinde ana konu olarak gerçek aşk olsa da roman hayata çok yönlü bakabilmeyi de öğretmektedir. Ancak Çalıkuşu, gerçek aşkın hiçbir zaman bitmeyeceğini tüm engellere rağmen her zaman varlığını sürdüreceğini gösterir.  Romanın  ana konusu aşk olsa da okuyucuların pek çoğu birbirinden farklı konularda kendini roman ile özdeşleştirmektedir.

Çalıkuşu Romanı Nerede Geçer?

Çalıkuşu romanı temelde birkaç Anadolu köyünde geçer. İstanbul, Çanakkale, Bursa, Tekirdağ şehirlerinden de söz etmektedir.

Çalıkuşu Romanında Zaman Nedir?

Çalıkuşu romanı, Kurtuluş Savaşı öncesinde geçmektedir.

Çalıkuşu Romanı Kaç Bölümdür?

Çalıkuşu romanı toplam beş kısımdan oluşmaktadır. İlk dört kısımda Feride tarafından kaleme alınan hatıra defteri kısmı yer almaktadır. Son kısımda ise Feride ve Kamran’ın buluşması yer almaktadır.

Çalıkuşu Romanı Karakterleri

Feride: Romanın baş karakteri Feride, küçük yaşta ailesini kaybetmiş ve teyzesi ile yaşamaya başlamış bir genç kızdır. Teyzesinin yanına gittiğinde teyzesinin oğlu Kamuran’a aşık olur ve roman bu konu üzerine şekillenir. Öğretmen, yaramaz ve oldukça cana yakın bir karakterdir.

Kamuran: Feride’ye aşık olan akıllı, çapkın ve düşünceli bir karakterdir.

Münise: Küçük yaşta ailesini kaybetmiştir. Romanın ana kahramanı Feride, Münise karakterini manevi evlat olarak sahiplendir.

Hayrullah Bey: Romanın en yaşlı, iyi niyetli ve insanlar için çabalayan karakteridir. Çalıkuşu romanı içerisinde doktor olarak yer alır. Feride karakterine yardımları ile önemli bir yere sahiptir.

Çalıkuşu Romanının Önemi Nedir?

Reşat Nuri Güntekin’in kaleme almış olduğu Çalıkuşu kitabında ana karakter olan Feride’yi okurken bir başka deyişle Feride olurken artık siz olmaktan çıkarsınız. İçinizde bir başka karakter filizlenir. Feride gibi aşık olur, eğitim görür ve Cumhuriyet döneminde ayakta duran güçlü bir kadın olursunuz. Kimi için bu durumu yaşamak bir hayli uzaktır. Kitap okumaz, okumadığı için yalnızca kendi hayatı içinde sıkışır, Cumhuriyet döneminde kendi ayakları üzerinde durabilen bir kadının gözünden bakamaz hayata, Anadolu’da öğretmenlik yapmanın ne demek olduğunu öğrenemez hiçbir zaman. Bu durumun farkında olmayan kişiler için okumanın bir önemi yoktur. Okumayanlar için sayfalar arasında yer edinenler yalnızca birkaç düşünceden ve yazarın hayal ettiklerinden ibarettir. Bu durumun vahimliğinden hiçbir zaman haberdar olamazlar. Anadolu’ya gitmek için araca, hayata bir öğretmenin gözünden bakabilmek içinse diplomaya ihtiyaç duyarlar. Hikayeler, romanlar, dergiler ve pek çok yazınsal metin işte tam bu noktada bir karaktere bürünür ve kişinin karşısına geçer. Yazarın düşüncelerinden ibaret olmaktan çıkar, öylesine sıralanmış birkaç cümle olarak sınıflandırılamaz. Bir bedene bürünmüş ve kişinin karşısına dikilmiş olan artık bir dost, öğretmen, sırdaş, anne, babadır.

Romanlar ve hikayeler diğer tüm yazınsal metinler gibi içerisinde pek çok karaktere yer verirler. Bu karakterler her zaman olağanüstü, ulaşılamaz, toplumda yeri olmayan karakterler değildir. İnsan, okurken kendine ait olanı, çatışmalarını, kabul edemediklerini, söylenmiş olan yalanları ve diğer pek çok şeyi sayfalar arasında bulur. İnsanın derdi de dermanı da çoğu zaman sayfaların arasında gizlidir.

Reşat Nuri Gültekin’in kaleme almış olduğu eserlerden biri olan Çalıkuşu’nun ana karakteri Feride, bugün pek çok kişinin her gün yaşadığı hayata sahiptir. Yaşananlar ve yaşanacak olanlar kitabın içerisinde mevcuttur. Feride’nin yaşadığı ikilemler, aile yapısı, kurtulmak istediği insanlar, geleneksel düşüncelerin üzerine bıraktığı iz ve pek çok şey kitabı okuyan kişilerin hayatının gerçeğidir. Herkes bazen Feride’de bazen Kamran’da bir parçasını bulur. Çalıkuşu romanının önemi tam olarak bu noktada ortaya çıkar okuyucu kendisi ile yüzleşme imkanı bulur. Bu durum Reşat Nuri Tarafından okuyucuya verilen en büyük hediyelerden birisidir.

Başına gelenin sadece okuyucuya özel olmadığını, kurtuluşun olduğunu, hayatın her zaman durağan gitmeyeceğini ve bazen sarsılmanın olağan olduğunu okuyucuya gösterir. Deneyimlemeden önce okumak ve okurken yaşamak gerçek hayatta yaşarken insanın güvende hissetmesi adına oldukça değerlidir.